Người mê sách: Bạn thuộc loại nào: bibliophile – bibliomane – bibliomaniaque?

Trong tiếng Hy Lạp, từ « biblion » nghĩa là « giấy ». Từ đó, những từ ngữ liên quan đến sách đều có từ « biblio- » ở phía trước, như bibliothèque là thư viện sách. Do đó, những từ ngữ dành để chỉ người yêu và sưu tầm sách cũng sẽ có từ biblio- làm tiền tố.

Cho đến hiện nay, cách phân biệt rõ ràng nhất những người yêu, mê, sưu tầm sách trong tiếng Việt được viết trong quyển Thú chơi sách của cụ Vương Hồng Sển. Theo đó có 3 mức độ, tương ứng với 3 từ: bibliophile – bibliomane – bibliomaniaque. Sự khác nhau của 3 mức độ như thế nào? Sau đây là trích đoạn giải thích khái niệm của cụ Vương Hồng Sển.

Bibliophile:

  • là « người ham chơi sách lạ » – Đào Duy Anh.
  • « là người quý sách, yêu sách, người sưu tầm sách quí, sách lạ để đọc. » – Đào Đăng Vỹ.

Theo tôi (VHS), khó giải nghĩa chữ « bibliophile » cho cùng tột. Người « bibliophile » có tánh ưa sách, ưa tìm sách, đành rồi, nhưng ưa có nhiều cách: ưa vì hâm hộ đứng đắn khác với ưa vì say mê ngu tối. Bởi muốn giữ thể hiện và bởi tư vị thể thống người đồng điệu, nên khó tả « bibliophile » cho cạn lời. Người « bibliophile », mà tôi đây là một, tôi tự hiểu lấy tôi, thì « bibliophile » là kẻ si tình vì sách nhứt, là đối với loại sách lạ, hiếm có, loại in khéo, bìa đẹp, v.v., duy « bibliophile » có đức tính riêng là biết phân biệt sách hay sách dở, lậm thêm xíu nữa thì sẽ lẫn lộn với các đồng chí này:

Bibliomane:

  • « là người hay cất sách, người nghiện sách, người thư cuồng ». – Đào Duy Anh.
  • là « người ham mê sự sưu tập sách vở, ham mê về tàng thư tịch ».

Đừng lầm « bibliophile » với người mê sách mà không phân biệt sách nào với sách nào (bibliomane).

Nếu « bibliomane » bớt tính gàn thì trở nên « bibliophile » không khó, vì cả hai đều có óc khác hơn người thường: lậm nhiều là một tật, nhưng lậm ít ít lại là một đức tánh tốt, cần phải có trong người chơi sách chánh danh.

Bibliomaniaque:

  • Tạm dịch là « người điên sách, thư cuồng ».

Tuy tên đã được ghi từ lâu trong đại từ điển Littré nhưng vẫn ít người biết.
Anh « bibliomaniaque » này mới đúng là con vật lạ, ta có thể gọi là « khách si tình » trong khoa chơi sách, sách quý, sách hay, sưu tầm, trân trọng đã đành, nhưng « bibliomaniaque » còn dành dụm, lượm lặt bất luận sách nào, từ cuốn tiểu thuyết rẻ tiền đến cuốn sách mẫu rao hàng phát không của mấy hiệu thương mãi mới ra đời (…).
« Bibliomaniaque » là một nhân vật kỳ quái nhất trong giới chơi sách, đáng sợ và nên đề phòng nhứt khi họ đến nhà, vì « bibliomaniaque » chẳng những si mê sách của mình mà rất si mê sách của bất cứ ai, không luận lạ hay quen.

Như vậy, người mê sách « bibliophile » ở mức độ có thể kiểm soát sự yêu thích sách về cả sự hiểu biết về sách trong quá trình sưu tầm. Còn « bibliomane » là người nghiện sách, có thể sưu tầm giữ lại sách bất kể thể loại và giá trị. Trong khi đó, « bibliomaniaque » là người cuồng sách không kiểm soát được mức độ mê sách của mình. Nếu bạn là người không chỉ yêu sách mà mê sách và muốn lưu giữ sách, tạo bộ sưu tầm sách của mình, thì hẳn bạn sẽ tự biết phần nào mức độ mê sách của bản thân cũng như của những bạn sách chung quanh mình.

Une réflexion au sujet de « Người mê sách: Bạn thuộc loại nào: bibliophile – bibliomane – bibliomaniaque? »

Répondre à admin17 Annuler la réponse.

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s